Periodontoloji (Diş Eti Hastalıkları)

Periodontoloji, dişleri çevreleyen dokuların iltihaplanmasından kaynaklanan hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen diş hekimliği branşıdır. En yaygın diş eti hastalığı gingivitistir; diş etlerinde kızarıklık, şişme ve kanamayla kendini gösterir. Kötü ağız hijyeni, düzensiz diş fırçalama ve diş ipinin ihmal edilmesi gingivitisle sık ilişkilendirilen faktörlerdir.

Diş eti hastalıkları nelerdir?

Gingivitis tedavi edilmezse periodontitis adı verilen daha ciddi bir diş eti hastalığına ilerleyebilir. Bu durumda diş etleri derin ceplere ayrılır ve kemik kaybı yaşanabilir; dişleri destekleyen dokular da hasar görebilir.

Sık görülen diğer diş eti hastalıkları şunlardır:

• Kronik periodontitis
• Diş eti gerilemesi
• Diş eti büyümesi
• Nekrotizan diş eti hastalıkları

Diş eti cepleri, diş eti ile diş arasında oluşan derinleşmiş boşluklardır ve bakteri birikimine, enfeksiyona zemin hazırlar; genellikle periodontitisin bir belirtisidir. Diş eti gerilemesinde ise diş kökleri açığa çıkar; fırçalama tekniği, genetik faktörler ve yaşlanma bu durumun görülmesinde rol oynar ve dişlerde duyarlılığa yol açabilir.

Diş eti hastalıklarına yol açan sebepler

Yoğun sigara kullanımı, genetik yatkınlık, hormonal değişiklikler (hamilelik, menopoz), diyabet gibi sistemik hastalıklar ve stres diş eti hastalıklarıyla ilişkili faktörler arasındadır. Kötü diş bakımı, düzensiz beslenme ve yetersiz ağız hijyeni de zemin hazırlar. Bazı ilaçların da diş eti problemlerine yol açabildiği bilinmektedir.

Belirtiler nelerdir?

Belirtiler hastalığın evresine göre değişir. İlk aşamada diş etinde kızarıklık, şişme ve kanama görülür. Ağız kokusu, diş eti çekilmesi ve dişlerde sallanma genellikle ilerleyen aşamalarda ortaya çıkar. Bazı vakalarda diş ve diş eti arasında akıntı, ısırma sırasında dişler arasında uyumsuzluk veya mevcut bir protezin uyumunda değişiklik de görülebilir. Diş etinde kızarıklık ve kanama en sık karşılaşılan belirtilerdir.

Diş eti hastalıkları nasıl tedavi edilir?

Erken tanı ve düzenli bakımla çoğu vakada cerrahi operasyona ihtiyaç duyulmaz; sürecin uzunluğu hastalığın evresine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir.

Başlangıç aşamasında diş plağı ve tartarı uzaklaştırmak için profesyonel diş temizliği uygulanır; diş hekimi veya periodontoloji uzmanı özel aletlerle diş yüzeylerini ve diş eti ceplerini temizler. Diş taşları ultrasonik aletler veya el aletleriyle temizlenir. Bazı durumlarda bakteriyel enfeksiyonu kontrol altına almak için sistemik veya lokal antibiyotik önerilebilir.

İleri evre diş eti hastalıklarında cerrahi müdahale gerekebilir. Bu operasyonlar diş eti ceplerini temizlemeyi, kemik kaybını düzeltmeyi veya diş eti dokusunu yeniden şekillendirmeyi amaçlar; subgingival küretaj ve gingivektomi bu uygulamaların yaygın örnekleridir. İleri vakalarda kök yüzeyi düzeltme de uygulanabilir.

Diş eti hastalıklarını önlemek için neler yapılabilir?

Diş muayenelerine düzenli gitmek, olası sorunları erken aşamada tespit etmenin en önemli yollarından biridir. Dişleri günde en az iki kez doğru şekilde fırçalamak plak ve tartar birikimini önemli ölçüde azaltır; diş ipi kullanmak diş aralarındaki kalıntıları temizler. Dengeli beslenme de diş eti hastalıklarının önlenmesine katkı sağlar.

Herhangi bir belirti fark edildiğinde bir uzmana başvurmak gerekir.